Hãy quan tâm phát triển
đời sống tâm linh của mình
TIN MỪNG: Lc 12:13-21
Đừng thu tích của cải cho mình
(13) Có người trong đám đông nói với Đức Giêsu rằng: «Thưa Thầy, xin Thầy bảo anh tôi chia phần gia tài cho tôi». (14) Người đáp: «Này anh, ai đã đặt tôi làm người xử kiện hay người chia gia tài cho các anh?» (15) Và Người nói với họ: «Anh em phải coi chừng, phải giữ mình khỏi mọi thứ tham lam, không phải vì dư giả mà mạng sống con người được bảo đảm nhờ của cải đâu».
(16) Sau đó Người nói với họ dụ ngôn này: «Có một nhà phú hộ kia, ruộng nương sinh nhiều hoa lợi, (17) mới nghĩ bụng rằng: “Mình phải làm gì đây? Vì còn chỗ đâu mà tích trữ hoa mầu!” (18) Rồi ông ta tự bảo: “Mình sẽ làm thế này: phá những cái kho kia đi, xây những cái lớn hơn, rồi tích trữ tất cả thóc lúa và của cải mình vào đó. (19) Lúc ấy ta sẽ nhủ lòng: hồn ta hỡi, mình bây giờ ê hề của cải, dư xài nhiều năm. Thôi, cứ nghỉ ngơi, cứ ăn uống vui chơi cho đã!” (20) Nhưng Thiên Chúa bảo ông ta: “Đồ ngốc! Nội đêm nay, người ta sẽ đòi lại mạng ngươi, thì những gì ngươi sắm sẵn đó sẽ về tay ai?” (21) Ấy kẻ nào thu tích của cải cho mình, mà không lo làm giàu trước mặt Thiên Chúa, thì số phận cũng như thế đó».
Suy niệm
1. Sự sống duy nhất nhưng có nhiều mặt nơi con người
Điều quan trọng nhất đối với con người là sự sống. Sự sống là một thực tại duy nhất nhưng có nhiều mặt, có thể phân loại và sắp xếp theo thứ tự từ cụ thể đến trừu tượng như sau:
● Sự sống tự nhiên hay trần thế, là sự sống có thể bị hủy hoại (nay còn mai mất), lệ thuộc vào những cái chóng qua, những cái dễ bị thay đổi, vào những điều kiện của thời và không gian của trần thế, gồm:
● Sự sống tự nhiên hay trần thế, là sự sống có thể bị hủy hoại (nay còn mai mất), lệ thuộc vào những cái chóng qua, những cái dễ bị thay đổi, vào những điều kiện của thời và không gian của trần thế, gồm:
a) Đời sống thể chất: liên quan nhiều đến thể xác, cần được nuôi dưỡng bằng vật chất, đồ ăn thức uống, tiền bạc, tiện nghi, sắc dục, v.v…
b) Đời sống tinh thần: liên quan đến những khía cạnh tinh thần của thể xác, như tri thức, tình cảm, ý chí, sở thích, tự do, danh vọng, quyền bính, cần được nuôi dưỡng bằng học hỏi, hiểu biết, tình yêu, lời khen, địa vị, quyền lực, điều kiện và khả năng làm theo sở thích, v.v…
● Sự sống siêu nhiên hay tâm linh: là sự sống khó bị hủy hoại nơi bản thân, liên quan nhiều đến linh hồn, đến những thực tại bất tử, siêu việt, siêu thời gian và không gian; được thể hiện thành khát vọng đạt tới Chân Thiện Mỹ, vươn tới Tuyệt Đối; được nuôi dưỡng bằng sự tiếp xúc, tương giao với Tuyệt Đối, với những thực tại siêu việt, bằng những tâm tình hay ý tưởng cao thượng, bằng tình yêu phổ quát mang tính dâng hiến (tức lòng bác ái đích thực). Đây là sự sống của chính Thiên Chúa mà Ngài đã thông ban cho con người khi nâng con người lên hàng con cái Ngài.
Đó không phải là những sự sống khác nhau, biệt lập nhau, mà là những phương diện hay hình thức sống khác nhau của một sự sống duy nhất. Những phương diện ấy quyện lấy nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, và có thể phát triển với mức độ khác nhau tùy từng người.
Đó không phải là những sự sống khác nhau, biệt lập nhau, mà là những phương diện hay hình thức sống khác nhau của một sự sống duy nhất. Những phương diện ấy quyện lấy nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, và có thể phát triển với mức độ khác nhau tùy từng người.
2. Hiện nay, người ta quá quan tâm đến đời sống trần thế mà quên đi đời sống tâm linh
Phương diện của sự sống mà con người cảm nghiệm được dễ dàng nhất là đời sống thể chất, vì đó là những gì cụ thể, thấy được, sờ được, cảm nhận được. Vì thế, với những người suy tư còn thấp kém, sự sống chủ yếu chỉ là thể chất, với ham muốn ăn ngon mặc đẹp, nhiều tiền bạc, nhà cao cửa rộng, tiện nghi đầy đủ… Với những người suy tư cao hơn, đời sống còn là tinh thần, với ham muốn học hỏi, yêu thương, có danh tiếng, địa vị, quyền lực…
Còn đời sống tâm linh, chỉ những ai phản tỉnh cao, sống nội tâm sâu xa, mới cảm nghiệm được sự sống này ở nơi mình, với những nhu cầu cũng rất cấp thiết đòi hỏi phải được thoả mãn của nó: nhu cầu vươn lên đỉnh cao Chân Thiện Mỹ, trở nên một với Tuyệt Đối hay Thiên Chúa là nguồn tình yêu và cũng là sức mạnh vô biên của mình, nhu cầu xả thân, quên mình, làm cho mọi người nên tốt đẹp và hạnh phúc. Họ cảm thấy đời sống phong phú và ý nghĩa hơn, hạnh phúc cũng tăng lên rất nhiều khi thực hiện và thỏa mãn được những nhu cầu ấy. Đời sống tâm linh phát triển mạnh khi con người biết quên mình, sống tinh thần «tự hủy», không còn sống cho bản thân mà sống cho Thiên Chúa và tha nhân. Đời sống thần bí là một dạng của đời sống tâm linh cao, có cảm nghiệm tương đối rõ rệt về Thiên Chúa và những thực tại siêu việt hay thần linh.
Cũng có rất nhiều người chỉ nghe nói về đời sống tâm linh chứ không tự mình cảm nghiệm được, nên tin có đời sống tâm linh, và đã có những sinh hoạt có vẻ tâm linh, như đọc kinh, cầu nguyện, đi lễ, bên ngoài giống như những người đã cảm nghiệm được đời sống tâm linh. Nhưng vì vẫn tiếp tục chạy theo đời sống thể chất, không đầu tư cho đời sống tâm linh, nên đời sống tâm linh của họ không phát triển được.
Hiện nay, do văn minh thế giới phát triển theo hướng vật chất với những thành tựu của khoa học trên vật chất, nên đời sống vật chất lên cao hẳn so với đời sống tâm linh. Vì thế, đối với rất nhiều người, sự sống bị giản lược vào những sinh hoạt thể chất và tinh thần. Họ chỉ biết lo cho đời sống trần thế của mình được trù phú sung túc, mà quên đi hoặc không biết tới những nhu cầu tâm linh, khiến cho đời sống tâm linh của họ nghèo nàn, kém phát triển. Thực ra, đời sống tâm linh có phát triển thì sự sống mới trở nên dồi dào, phong phú. Đức Giêsu đến là để giúp con người đạt được sự sống đó: «Tôi đến để cho chiên được sống và sống dồi dào» (Ga 10:10).
3. Thiếu đời sống tâm linh, con người không thật sự hạnh phúc
Con người là một sinh vật cao cả, được dựng nên giống Thiên Chúa và theo hình ảnh của Ngài (St 1:26). Vì thế, con người không chỉ có đời sống tự nhiên hay trần thế, mà còn có đời sống tâm linh hay siêu thế, là sự tham dự vào đời sống thần linh của Thiên Chúa. «Sống dồi dào» theo tinh thần của câu Tin Mừng Ga 10:10 là sống đầy đủ mọi chiều kích của sự sống con người. Vì thế, khi con người chỉ sống trong những chiều kích thấp của sự sống, thì con người cảm thấy không hạnh phúc lắm. Hơn nữa, nếu hoàn toàn đắm chìm và bị thu hút trong những «cảnh giới» thấp ấy, không hề có nỗ lực vươn lên «cảnh giới» cao hơn, con người sẽ cảm thấy chán chường, đau khổ, cho dù trong những cảnh giới thấp ấy đời sống có đầy đủ đến đâu chăng nữa. Chúng ta đã từng nghe nói có những siêu sao màn bạc, thành công tột đỉnh cả tiền tài, tình cảm lẫn danh vọng, nhưng vẫn thấy tâm hồn trống rỗng, buồn chán đến nỗi không chịu nổi phải tự vẫn [*]. Chúng ta cũng nghe nói: những nước có phân xuất tự tử cao nhất thế giới lại là những quốc gia có đời sống vật chất cao nhất, bảo đảm nhất ở Bắc Âu. Điều đó chứng tỏ hạnh phúc đích thực và sự đầy đủ tinh thần lẫn vật chất về mặt trần thế không luôn luôn đi đôi với nhau. Để hạnh phúc đích thật, con người cần có một đời sống tâm linh phát triển.
[*] Xin xem phụ chú ở cuối bài.
4. So sánh giữa sự sống trần thế và sự sống siêu thế
Sự sống thần linh ở trong ta mới là cái quí nhất, tồn tại mãi. Còn sự sống trần thế dù là thể chất hay tinh thần, hay dù có lên cao đến đâu, cũng đều chóng qua và hết sức giả tạm: chỉ cần một biến cố cũng đủ làm thay đổi, làm mất đi phần nào hay tất cả. Vì thế, giá trị của nó không thể sánh được với giá trị của đời sống tâm linh hay thần linh. Tin Mừng nói: «Nếu người ta được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì nào có lợi gì ? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình?» (Mt 16:26).
Thử so sánh giữa hai phương diện ấy của sự sống ta thấy: sự phong phú của sự sống trần thế hết sức bấp bênh. Biết bao người giầu có với nhà cao cửa rộng, ruộng vườn ngàn mẫu, và địa vị quyền thế không phải nhỏ. Nhưng chỉ cần một cơn bệnh, một cuộc đổi đời, một tai họa, một vụ trộm hay cướp… cũng có thể trở thành trắng tay, thậm chí vào tù, hoặc lâm vào cảnh rất đau khổ, v.v… Để sự sống trần thế của mình trở nên phong phú, nhiều khi ta phải đánh đổi: phải thất đức, phải làm cho người khác nghèo khổ, mất địa vị, thậm chí chết hoặc đau khổ tột cùng. Người ta vẫn nói: «vi phú bất nhân». Sự thất đức luôn luôn có hậu quả hết sức tai hại cho đời sống tâm linh và đời sống hậu thế (sau khi chết).
Sự sống trần thế có phong phú tới đâu thì cũng chỉ kéo dài nhiều lắm là một đời. Tới lúc chết, phải buông bỏ hết và ra đi với hai bàn tay trắng. Tiền bạc, quyền lực, địa vị mình làm nên không đem theo được, mà phải hoàn toàn bỏ lại cho người khác, như sách Giảng Viên từng nói: «Có người đã đem hết khôn ngoan và hiểu biết mà làm việc vất vả mới thành công, rồi lại phải trao sự nghiệp của mình cho một người đã không vất vả gì hết. Điều ấy cũng chỉ là phù vân và lại là đại hoạ» (Gv 2:21).
Còn đời sống tâm linh, chỉ những ai đã hưởng nếm được, mới cảm nhận được sự ngọt ngào và hạnh phúc của nó. Vì đời sống tâm linh không tùy thuộc vào những thực tại bấp bênh và chóng qua của trần thế, mà liên quan tới những thực tại siêu việt, siêu không gian và thời gian, nên thành quả và hạnh phúc của nó lâu bền, không ai lấy mất được. Hạnh phúc ấy không tùy thuộc vào những hoàn cảnh đổi thay bên ngoài. Chính vì thế, một người có đời sống tâm linh cao vẫn có thể hạnh phúc trong những nghịch cảnh: nghèo nàn, tù đày… Họ có thể nghèo mà không khổ, bị tù mà tinh thần vẫn tự do, thoải mái, tự tại. Thiết tưởng mọi người Kitô hữu, là những người tin vào Chúa, vào những thực tại siêu việt, đều phải có đời sống tâm linh cao, nhờ đó, đời sống họ luôn luôn hạnh phúc, bất chấp những hoàn cảnh thay đổi có lợi hay bất lợi.
o0o
Thiên Chúa đã ban cho ta sự sống thần linh của Ngài như một mầm sống mà ta phải nuôi dưỡng và phát triển trong bản thân ta. Vì thế, ta hãy quan tâm đến sự sống ấy nơi ta, và sẵn sàng làm tất cả để nuôi dưỡng và phát triển sự sống ấy.
Nguyễn Chính Kết
_________________________
Phụ chú:
Phụ chú:
Thật đáng buồn, có rất nhiều siêu sao màn ảnh dù nổi tiếng, giàu có và được nhiều người yêu mến nhưng vẫn chọn cách tự tử. Điều này thường liên quan đến những áp lực khổng lồ từ công việc, cuộc sống cá nhân, bệnh trầm cảm và nhiều yếu tố khác.
Dưới đây là một vài cái tên nổi bật:
Dưới đây là một vài cái tên nổi bật:
● Robin Williams: Danh hài và diễn viên gạo cội người Mỹ, từng đoạt giải Oscar. Ông ra đi vào năm 2014, được xác nhận là do tự tử sau một thời gian dài chiến đấu với bệnh trầm cảm và bệnh Lewy body dementia.
● Marilyn Monroe: Biểu tượng quyến rũ của Hollywood, cái chết của bà vào năm 1962 được cho là do dùng thuốc an thần quá liều, và thường được coi là một vụ tự tử, mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi và thuyết âm mưu xung quanh cái chết của bà.
● Kurt Cobain: Thủ lĩnh, ca sĩ, tay guitar và người viết nhạc của ban nhạc rock Nirvana. Ông qua đời vào năm 1994 do một vết thương do súng tự gây ra, sau khi vật lộn với chứng nghiện ma túy và trầm cảm.
● Jiah Khan: Nữ diễn viên Bollywood người Ấn Độ. Cô được tìm thấy đã chết do treo cổ tự tử vào năm 2013.
● Sulli: Nữ ca sĩ, diễn viên người Hàn Quốc. Cô qua đời vào năm 2019 do tự tử, sau nhiều năm phải đối mặt với áp lực dư luận và các bình luận ác ý trên mạng xã hội.
● Kim Sae Ron: Nữ diễn viên trẻ người Hàn Quốc. Cô được phát hiện qua đời tại nhà riêng vào năm 2025, được xác nhận là tự tử sau những áp lực từ dư luận và khó khăn trong sự nghiệp.
● Lee Sun Kyun: Nam diễn viên nổi tiếng người Hàn Quốc, được biết đến qua bộ phim "Ký sinh trùng". Ông qua đời vào cuối năm 2023, được cho là tự tử do áp lực từ vụ điều tra liên quan đến ma túy và những tin đồn lan truyền.
● Marilyn Monroe: Biểu tượng quyến rũ của Hollywood, cái chết của bà vào năm 1962 được cho là do dùng thuốc an thần quá liều, và thường được coi là một vụ tự tử, mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi và thuyết âm mưu xung quanh cái chết của bà.
● Kurt Cobain: Thủ lĩnh, ca sĩ, tay guitar và người viết nhạc của ban nhạc rock Nirvana. Ông qua đời vào năm 1994 do một vết thương do súng tự gây ra, sau khi vật lộn với chứng nghiện ma túy và trầm cảm.
● Jiah Khan: Nữ diễn viên Bollywood người Ấn Độ. Cô được tìm thấy đã chết do treo cổ tự tử vào năm 2013.
● Sulli: Nữ ca sĩ, diễn viên người Hàn Quốc. Cô qua đời vào năm 2019 do tự tử, sau nhiều năm phải đối mặt với áp lực dư luận và các bình luận ác ý trên mạng xã hội.
● Kim Sae Ron: Nữ diễn viên trẻ người Hàn Quốc. Cô được phát hiện qua đời tại nhà riêng vào năm 2025, được xác nhận là tự tử sau những áp lực từ dư luận và khó khăn trong sự nghiệp.
● Lee Sun Kyun: Nam diễn viên nổi tiếng người Hàn Quốc, được biết đến qua bộ phim "Ký sinh trùng". Ông qua đời vào cuối năm 2023, được cho là tự tử do áp lực từ vụ điều tra liên quan đến ma túy và những tin đồn lan truyền.
Những trường hợp này là minh chứng đau lòng cho thấy sự nổi tiếng và giàu có không phải lúc nào cũng mang lại hạnh phúc, và vấn đề sức khỏe tâm thần là một thách thức nghiêm trọng mà bất kỳ ai cũng có thể phải đối mặt.
Gửi ý kiến của bạn
